Już co piąty pracownik w UE pracuje zdalnie. Workation?

Po pandemii praca zdalna na stałe zagościła w Europie. Opublikowany 21 lipca 2026 roku raport Eurofound wskazuje, że co najmniej jeden na pięciu pracowników w Unii Europejskiej korzysta dziś z możliwości pracy zdalnej. Jednocześnie należy zauważyć, że dane obejmują zarówno codzienną pracę poza siedzibą pracodawcy, model hybrydowy – kilka dni w tygodniu, jak i sporadyczne dni poza biurem.

Oprócz COVID-19 do głównych czynników wpływających na wzrost popularności pracy zdalnej należały preferencje samych pracowników, rozwój technologii cyfrowych, zmieniające się podejście do pracy oraz coraz bardziej konkurencyjne otoczenie gospodarcze. Eurofound wskazuje przy tym, że kluczowym technologicznym warunkiem rozwoju elastycznych modeli pracy było upowszechnienie technologii cyfrowych i ICT (Information and Communication Technology).

Nowy model pracy to również nowe wyzwania po obu stronach spektrum. W dyskusjach pojawia się mnóstwo kwestii dotyczących m.in. wydajności pracowników, jasnych reguł dostępności, organizacji czasu pracy, zacierania się granic między pracą a odpoczynkiem czy ryzyka stałego pozostawania „pod telefonem”. Raport nie rozstrzyga o tym, czy „zdalnie jest lepiej”, czy „biuro wygrywa”, i w tej kwestii najlepiej pasuje chyba stwierdzenie – „to zależy”.

A zależy przede wszystkim od organizacji, branży, sytuacji rodzinnej pracownika, warunków pracy w biurze i w domu, charakteru stanowiska i wykonywanych obowiązków oraz poziomu samodzielności zatrudnionego. Podczas gdy wielu pracowników doceni zaufanie pracodawcy, a większa autonomia może sprzyjać ich zaangażowaniu, z pewnością znajdą się również osoby, dla których taki model pracy zadziała zupełnie odwrotnie.

Celem tego artykułu nie jest jednak rozstrzyganie, kto pracując z domu rzeczywiście pracuje, a kto jedynie bardzo sprawnie utrzymuje zieloną kropkę na Teamsie. Skupimy się, jak zawsze, na najważniejszych danych i wnioskach.

Polska pracuje coraz bardziej zdalnie. Ale czy doganiamy Europę?

W Polsce udział pracowników wykonujących pracę z domu wyraźnie wzrósł na przestrzeni ostatnich lat. W 2015 roku było to około 6%, a w 2024 roku już około 12%. Postęp jest zauważalny, jednak w tym samym okresie średnia dla UE-27 wzrosła z około 8% do 22%.

Polska nie należy do europejskiej czołówki pod względem skali pracy zdalnej, ale w przypadku czynników wpływających na jakość pracy poza biurem zostaliśmy wskazani jako jedno z państw o najniższym poziomie występowania problemów w kilku kategoriach.

Nieprzewidywalność godzin pracy deklarowało zaledwie 7% pracowników w Polsce wobec 14% średnio w UE. Kontakt służbowy po godzinach pracy zgłaszało 17% pracowników w porównaniu z 21% w całej Unii. Polska znalazła się również w grupie państw o relatywnie niskim poziomie niewystarczającego odpoczynku między dniami pracy, od 8% do 12% wobec 18% średnio w UE, oraz pracy w czasie wolnym, od 11% do 13% wobec 16% średniej unijnej.

Największy paradoks raportu.

Jednym z najbardziej zaskakujących wniosków raportu jest pewna pozorna sprzeczność. Pracownicy korzystający z elastycznych form pracy częściej wykonują obowiązki zawodowe ponad ustalony czas pracy, a jednak deklarują lepsze samopoczucie i work-life balance.

Według publikacji są oni również mniej narażeni na wypalenie zawodowe oraz wyczerpanie psychofizyczne.

Wygląda więc na to, że dodatkowa godzina pracy boli mniej, kiedy nie jest narzucona razem z obowiązkową obecnością przy biurku.

Warto również zauważyć, że może to mieć związek z brakiem konieczności dojazdu do pracy – raport jasno wskazuje, że rozwój pracy zdalnej przyniósł pracownikom wymierne korzyści w tym względzie. A niech pierwszy rzuci kamieniem ten, kto nigdy nie narzekał na godziny stracone w korkach dużego miasta.

Nie bez znaczenia może być również sama atmosfera w miejscu pracy – możliwość ograniczenia kontaktu z niezdrową kulturą organizacyjną dla części pracowników może być korzyścią równie istotną jak brak codziennych dojazdów.

Regulacje próbują nadążyć za pracą zdalną.

Regulacje coraz wyraźniej próbują nadążyć za zmianami na rynku pracy. Jednym z kluczowych kierunków jest tzw. prawo do bycia offline (right to disconnect), czyli prawo pracownika do niepozostawania w kontakcie służbowym poza godzinami pracy.

Eurofound wskazuje, że częsta dostępność po godzinach należy do czynników najsilniej wzmagających poziom stresu, obciążenie psychiczne i zaburzających work-life balance.

W 2025 roku odpowiednie regulacje funkcjonowały już w 13 państwach UE. Polska nie została wymieniona w tym gronie, ale Państwowa Inspekcja Pracy wprost wskazuje, że podobną ochronę zapewniają u nas pośrednio ogólne przepisy dotyczące czasu pracy i prawa do odpoczynku.

Eurofound podkreśla, że regulacje pracy zdalnej bardzo różnią się między państwami UE, a szczegółowe zasady często ustalane są na poziomie przedsiębiorstwa.

Zwraca też uwagę, że część nowych regulacji zwyczajnie nie nadąża za problemami wynikającymi z fragmentacji czasu pracy i zacierania granicy między pracą a odpoczynkiem. Do uregulowania jest też wiele innych kwestii, bo sama możliwość pracy z laptopem nie oznacza jeszcze automatycznie możliwości otwarcia go w dowolnym miejscu na świecie.

Okazuje się bowiem, że mobilność pracownika rozwija się znacznie szybciej niż mobilność przepisów, podatków i systemów ubezpieczeń społecznych. Granica państwa, której pracownik niemal nie zauważa podczas logowania do Teamsa, dla fiskusa i systemu ubezpieczeń pozostaje całkiem realna.

Pomimo to warto zauważyć pozytywny trend: aż 10% pracowników zdalnych w UE deklaruje duży poziom autonomii w wyborze miejsca pracy.

Workation

Jednym z naturalnych rozwinięć pracy zdalnej jest workation – połączenie słów work i vacation. Nie chodzi jednak o urlop z laptopem na kolanach, lecz o wykonywanie normalnych obowiązków zawodowych z miejsca, które po zamknięciu komputera daje znacznie więcej możliwości odpoczynku niż standardowe otoczenie biurowe.

Skoro bowiem wiele stanowisk nie wymaga codziennej obecności w siedzibie firmy, samo miejsce wykonywania pracy zaczyna stawać się istotnym elementem work-life balance.

Ten trend chce wykorzystać również Ełk, rozwijając projekt pod hasłem „Ełk. Work. Lake. Life.” Miasto buduje bogatą ofertę skierowaną do osób pracujących zdalnie, łącząc dostęp do przestrzeni coworkingowych z bliskością jeziora, natury i miejskiej infrastruktury.

Od jutra do niedzieli w mieście odbywał się będzie Ełk Workation Festival – wydarzenie łączące pracę zdalną, networking, aktywność fizyczną, kulturę i wypoczynek.

Pełen program festiwalu znajdziesz na:

https://www.workationfestival.elk.pl/program

Źródło raportu:
Eurofound (2026), Working anytime, anywhere: The quality of working time in the EU, Publications Office of the European Union, Luxembourg.

https://eurofound.link/ef24032

#WBIZNESCOM #PracaZdalna #Workation #ElkWorkation #ElkWorkLakeLife #LakeDesk #Ełk #EłkTuWracam #Mazury